Ngày 25-2 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Khoa học – Công nghệ đã trao bằng khen cho 17 DN nổi bật trong hoạt động đổi mới sáng tạo. ĐTTC đã có cuộc trao đổi với ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc Vissan – một trong 17 DN đạt bằng khen lần này.
PHÓNG VIÊN: – Ông có thể chia sẻ về hoạt động đổi mới sáng tạo ở chính DN mình hiện nay?
Ông VĂN ĐỨC MƯỜI: – Với riêng Vissan, đổi mới sáng tạo không phải là việc đến giờ phút này mới làm. Chúng tôi có chương trình xuất phát từ giải thưởng Tôn Đức Thắng, cách đây 9-10 năm Vissan đã có những người đạt được giải thưởng này.
Điều đó cho thấy chúng tôi luôn coi đổi mới sáng tạo là một tiêu thức để phát triển bền vững. Cũng vì lẽ đó Vissan có những điều lệ riêng của mình, có tổ chức hội đồng khoa học, có các bước triển khai, có những thứ bậc trong hoạt động, để nâng tầm và khích lệ tư duy mới, những công trình CB-CNV phát huy được tính sáng tạo. Nó không chỉ dừng lại trong lợi ích kinh tế mà còn tạo môi trường làm việc kích thích sự phát triển khi tri thức khoa học được tôn trọng.
Thông thường, khi nói đến đổi mới sáng tạo người ta nghĩ ngay rằng DN có thiết bị gì mới. Nhưng thực tế, đổi mới tư duy và hành động mới chính là đổi mới lớn nhất. Có thể nhìn thấy không ít trường hợp người ta lấy cái cũ, cải tiến một chút, tăng thêm một chút hàm lượng để tạo thêm giá trị gia tăng rồi gọi là đổi mới.
Chúng tôi không làm như vậy, mà dùng cách tư duy đột phá. Chúng tôi đặt ra yêu cầu với quy trình đang diễn ra và buộc quy trình đó phải thay đổi. Và khi thay đổi được sẽ có những đổi mới rất lớn.
Trong đổi mới sáng tạo, chúng tôi chia ra từng lĩnh vực để đi chuyên sâu. Thí dụ vấn đề tái cấu trúc công ty, mọi người thường nghĩ khi nào có khủng hoảng mới tái cấu trúc, nhưng chúng tôi nhận thấy rằng trong một bộ máy cũ kỹ với bản thể trước đây là nền kinh tế bao cấp, khi chúng ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, bộ máy này không còn phù hợp và như vậy chúng ta phải kiến tạo lại bộ máy mới.
Khi chúng ta đưa ra tiêu chí bộ máy phục vụ cho sản xuất kinh doanh, chúng ta để con người sang một bên, kiến tạo lại bộ máy rồi chúng ta lại lắp con người. Con người này đòi hỏi phải phù hợp với những tiêu chí mới. Vậy những con người cũ bỏ ở đâu?
Chúng ta phải có cách làm phải chờ thời gian những người này nghỉ để tạo tổ chức ổn định, trong thời gian đó chúng ta phải chuẩn bị những con người mới để thay thế. Vissan đã lấy người từ những trường đại học, tập huấn thêm… và đến giờ phút này chúng tôi đã trẻ hóa được đội ngũ.
– Hiện Trung tâm BSA, Công ty DHVP đưa ra bộ tiêu chí đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo của DN (i2Metrix). Ông đánh giá gì về bộ tiêu chí này?
– Bộ tiêu chí i2Metrix được đánh giá là tương thích với bộ tiêu chí của Liên Hiệp quốc cũng như các quốc gia phát triển, nó xác định năng lực đổi mới sáng tạo của DN qua 10 kích thước. Độ lớn của từng kích thước tính bằng trung bình cộng giá trị các chỉ tiêu của kích thước đó.
Các giá trị này được cho theo thang điểm từ 1-10. Điểm cao hơn khi hiện trạng hoạt động đổi mới sáng tạo của DN gần hơn với mong muốn hay kỳ vọng của người đánh giá.
Để đảm bảo tính khách quan và giảm thiểu các sai số đánh giá, người đánh giá gồm: (i) nhóm nghiên cứu BSA-DHVP, (ii) DN tự đánh giá; (iii) đại diện giới truyền thông; (iv) chuyên gia; và (v) đại diện người tiêu dùng. Điểm số cho từng chỉ tiêu cụ thể sẽ là giá trị trung bình của điểm số được cho bởi 5 nguồn này.
Theo tôi, việc nhìn nhận bộ tiêu chí này cũng tùy theo góc độ của từng DN. Nếu DN có chuẩn bị sẵn sàng và có tổ chức tốt cho đổi mới sáng tạo, nó là một thông lệ bình thường để phát triển.
Song trong thực tế, nhiều DNVVN chưa có chương trình đổi mới sáng tạo cho riêng mình sẽ cảm thấy hơi quá sức với bộ chỉ số này. Nhưng khi quá sức chúng ta mới có tầm với, mới có thể tăng “chiều cao” của mình còn nếu chỉ ngang tầm sẽ khó có động lực cho sự phát triển.
Read More